E Devlet Alt Üst Soy Ağacı Bilgisi Sorgulama

E Devlet Alt Üst Soy Ağacı Bilgisi Sorgulama

Soy ağacı bir aileye mensup olan bütün kişileri gösteren bir çeşit çizelgedir yani kişinin nesillerce uzanan ve kimlerden geldiğinin verilerini önünüze seren sizlere bu gune kadar benlide sadece nine ve dedelerinizden masal gibi dinlediğiniz eski atalarınızı artık somut olarak ellerinize bırakan bir sistemdir. Soy ağacının Arapca karşılığı olan şecere kelimesi de sıklıkla kulaklağınıza gelmiştir. Ancak günümüzde birçok alanda soy ağacı çizelge olarakta adlandırılmaktadır. Bugünlerden geçmişe doğru kollara ayrılarak tabiri caizse dallanarak ilerlediği için ağaca benzetilir ve bu nedenle genel olarak özellikle halk arasında soy ağacı ismini almaktadır. Bununla ilgili yapılan çalışmalar kişinin hangi soydan geldiğini bilmesi, akrabalık bağı ile ilgili haklarını öğrenebilmesi ve en önemliside kişinin kendi tarihini araştıması ve bu konuda merak uyandırarak atalarını unutturmamak ön plana çıkmıştır. Soy ağacını bulmak, nereden geldiğini bilmek, dedelerinin ve atalarının kimler olduğunu öğrenmek çoğu kişi tarafından merak uyandırmakta buna rağmen çoğumuz eskiye dair sadece dedelerimizin, anneanne veya babaannelerimizin anlattığı kadarını öğüt ve hatta masal olarak dinlemekteyiz. Ancak kesin olarak karar verip de soy ağacınızı araştırmaya ve bulmaya niyetlenirseniz işiniz biraz uzun olduğunu ve hatta bundan oncesi için bu bilgilere ulaşmanın oldukça meşakatli olmasıda cabası. Bu çabadan kurtulmanın en basit yolunu sizler için e-devlet sistemi sunmakta ancak buna rağmen  geçmişten beri kültürümüzde nüfus kaydı tutma gibi bir gelenek tam anlamıyla yapılmadığı için, öğrenecekleriniz belirli bir dönemle sınırlı kalabilir ya da Osmanlı arşivlerinde şansınızı deneyebilirsiniz.

E-Devlet Alt-Üst Soy Bilgisi Sorgulama

Soy ağacını çıkarmak istiyorsanız ve bu konuda cok yorulmakta istemiyorsanız illa Nüfus Müdürlüğü’ne gitmenize gerek yok çünkü artık bu sistem için e-devlet var. E-devlet sistemi yeni bir işlem ekleyerek daha pratik bir şekilde bu belgeye ulaşmanızı ve evde çyınızı yudumlarken soy ağacını araştırma imkanını ayaklarınıza sermekte. Bizde bunun için yapmanız gerekenleri maddeler halinde sıralayarak sizlere biraz daha fazla konfor sağlayalım istedik.

  1. Öncelikle eğer e-devlet şifreniz yok ise size en yakın Ptt şubesine giderek adece 4 tl karşılığında bu konforu sağlaya bilir ve e-devlet şifrenizi alabilirsiniz.
  2. Daha sonra internet bağlantısının olduğu herhangi bir cihazdan arama butonuna e-devlet yazarak bu web sayfasına girin.
  3. Ardından önünüze çıkan sayfada sizden istenilen T.C kimlik numaranızı ve e-devlet şifrenizi uygun boşluklara yazın.
  4. Karşınıza cıkan yeni sayfada hizmetler kısmında Nüfus ve Vatandaşlık İşleri hizmetine tıklayın.
  5. Ve açılan yeni sayfada alt-üst soy bilgisi sorgulama seçeneğine tıklamalısınız
  6. Daha sonra belgeyi oluştur butonuna tıklayarak soy ağacı belgenizi hazır hale getirin. İşte artık kayıtlı olan soy ağacınızı bulmanız bu kadar basit ancak bu sırada yeni çıkan bir uygulama olmasından dolayı sisteme yoğun bir ilgi duyulmakta olduğunu unutmayın. Çünkü bu nedenle işleminizi anında gerçekleştiremeyebilirsiniz bu nedenle ilerleyen zamanlarda tekrar denemenizi tavsiye etmekteyiz. Ee yıllar öncesine ulaşmanın ve nereden geldiğinizi öğrenmenin bu kadarcıkta nazı olsun diyelim..

 

 

Nüfus Müdürlüğüne Giderek Soy Ağacı Nasıl Çıkartılır?

 

Soy ağacı çıkartmak için yapılabilecek ilk şey nüfus müdürlüklerine gitmek ve hem anne hem de baba taraflı ulaşabildiğiniz tüm listeleri çıkartmaktır. Tabiki bu MERNİS sistemi ile günümüzde çok daha kolay hale gelmektedir. Çünkü MERNİS projesi 2003 yılında hayata geçmiş ve 31 yıl çalışmalarını sürdürmüş bir projedir ve böylece bu proje ile Osmanlı Dönemi’nde yaşayan toplamda 55 milyon kişilikbilgi arşivi oluşturulmuştur. Peki MERNİS projesine ulaşmak için ne yapmalısınız; bağlı bulunduğunuz nüfus müdürlüğüne gidip ”üst soy dökümü” isteyerek soy ağacınızı listeleyebilirsiniz.  Ancak yalnızca nüfusun arşivlendiği belli bir döneme kadar bu listeye ulaşabileceğinizi hatırlatmakta fayda var. Sebebi hem Osmanlı devletinde nufus kayd tutma adetinin çok kısıtlı olması hemde bazı şehirlerde kayıtların bulunduğu yerlerde geçmişte doğal afetlerden (yangın veya benzeri) kaynaklı olarak tutulan  kayıtların yok olmuş olmasıdır. Bu gibi bir durumla karşılaşmak da sizler için şans meselesi demekten başka bir yol yok. Ancak bu listeler kayıt altında tutulduysa ve elinize geçerse çok eskiye kadar gitmese de 1923 ve sonrası soy ağacınıza ulaşmanız mümkündür. Eğer daha eskiye gitmek istiyorsanız mutlaka aile üyelerinizden geçmişe dair öğrenebildiğiniz her bilgiyi not alıp eğer varsa mahalli kayıtlara buna dair aldığınız notları sunarak  başvurabilir ve daha geniş çaplı bir araştırma yapabilirsiniz. Çünkü geçmişe dair alınan her bilgi soy ağacınıza erişmenizi dahada kolaylaştırmaktadır. Örneğin ailede imam, hattat gibi insanların olması veya aile bireylerinin nereden geldiğini net olarak bilmesi işleri biraz daha kolaylaştırabilir. Aynı zamanda eski mektupların veya tapu ve benzeri belgelerin de oldukça fazla yararı olacak ve işinizi çok daha kolay kılacaktır. Eğer elinize geçen soy ağacı sizi tatmin etmedi ve cok daha fazlasını öğrenmek istiyorsanız mutlaka Osmanlı Arşivlerine bakmanızıda tavsiye etmekteyiz. Ancak makale başında da belirttiğim gibi ülkemizde soy ağacı öğrenme çok zor ve meşakkatli bir iştir üstelik  başarısız olma ihtimaliniz de oldukça yüksektir bu nedenle kesin kararlı olmalı ve her hengi bir cevabada hazır olmalısınız.

Soy Ağacı Araştırma Nasıl Yapılır?

Soy ağacını araştırmak isteyenler nufus kayıtları tutulduğu ve afet nedeni ile yok olmadığı sürece  1923’ten daha geriye gidildiğinde 1903 yılında yapılan ilk modern nüfus sayımına kadar araştırma yapabilirler. Ancak bu bilgilerin çoğu Osmanlıca hazırlanan “Atik Nüfus Defterleri”nde kayıt altında tutulmaktadır. Nüfus sayımı bilgileri de İstanbul’daki ilçe nüfus müdürlüklerinde veya Ankara’daki Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nde kayıt altında tutulmaktadır. Diyelim ki İstanbul veya  Ankara’daki kayıtlara ve aile bilgilerinize ulaşabildiniz  daha eski kayıtlar için de araştırmalarınızı sürdürebilir ve bulmak için devam ettiğiniz takdirde 1870 tarihli nüfus sayımına kadar ulaşabilirsiniz. Bu sayıma dair bilgileri de İstanbul’daki nüfus il ve ilçe müdürlükleri veya  Ankara’da bulabilirsiniz.

Yani meşakatli bir yol izlemeniz taktirinde biraz uğraşarak 1870’li yıllara kadar inip aile bilgilerinize ulaşabilirsiniz. Ancak daha da geçmişe gitmek isterseniz buradan sonra bakacağınız tek yer sadece Osmanlı Arşivleri olduğunu bilmenizde fayda var. Bunu yapabilmek için de iyi derecede Osmanlıca bilmeniz ya da bu konuda uzman birilerinden yardım istemeniz gereklidir. Bu da anlaşıldığı gibi bir hayli zor bir süreçten geçeceğiniz anlamına gelmektedir.

 

Osmanlı Arşivleri Tek Tek Araştırıldı

Osmanlı Arşivlerine ulaştıktan sonra 1830’lara ait tahrir defterlerini bulabilirsiniz pek tabii  bu defterler tam anlamıyla bir nüfus kaydı sayılmamaktadır çünkü sadece asker ve vergi mükellefi olan kişileri belirlemek amacıyla kayıt altında tutulmuş bir defterlerdir. Bu nedenle de erkekler sayılmış fakat kadınlar bu sayıma dahil edilmemiştir. Bununla beraber tahrir defterlerinde dedelerinizi bulabilmeniz için de ailenizin göç etmemiş olması gerekmektedir bunların yanı sıra soyadı o dönemlerde bulunmadığı için atalarınızın lakabını da net olarak bilmeniz gerekmektedir. Bu kayıtlardan yararlanarak 1830’lu yıllara dek gelebilmeniz dahi zaten  çok yol kat etmiş olduğunuz anlamına gelmektedir.

Aileniz varlıklı bir aileyse veya dedeniz savaşa katılmış ve rütbe almışsa ya da dini görevlerde bulunmuşsa (imam vs) bununla ilgili şeriye sicil defterlerine veya vakıf arşivlerine bakmanızı tavsiye etmekteyiz. Şeriye defterlerinde veraset, evlenme, boşanma gibi durumlar hakkındaki bilgilere de ulaşabilirsiniz bununla beraber buradaki bilgiler diğer kayıtlara göre daha kesindir. Vakıf defterlerini bulmak için ise Osmanlı Arşivlerinde ya da Vakıflar Arşivi Genel Müdürlüğü’ne bakmanız gerekmektedir. Bu defterlerde vakıflardan toprak veya dükkan kiralayan insanların bilgileri yer almaktadır sebebi ise o zaman kiralayan kişiler öldüğünde vakıflara mirasçılık belgesinin getirilmesidir. Eğer şu anda da aktif olan vakıf sahibi bir ailenin üyesiyseniz soyunuz aslında kesin olarak bellidir ve atalarınızı bulmanız çok çok daha kolaydır ve böylece Osmanlı Arşivlerini zahmetle dolaşmanıza gerek kalmaz.

Ancak vakıf sahibi bir aile üyesi değilseniz ve Şeriye sicillerinden de yeterli bilgiye ulaşamadıysanız bir sonraki adımda Temettuat Defterlerine bakmalısınız. Bu defterler, köy ve bucak gibi yerlerin kayıtlarını tutmaktadır. Bu defterler Osmanlı Devleti zamanında vergilendirme için tutulmaktaydı ve defterlerde ailelerin ev, tarla gibi mal varlıklarının kayıtları ve getirisinin ne kadar olduğu gibi bilgiler yer almaktadır. Bu defterlerde ise Karadeniz, Akdeniz ve Ege Bölgesi gibi tarıma elverişli ve fazla ekin veren yerlerin defterlerine ulaşmak çok daha kolaydır. Ancak Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu gibi tarımı zayıf  bölgelerin defterlerine ulaşmak bir hayli zordur. Bulgaristan ve Yunanistan’da da detaylı defterler ve kayıtların olduğu bilinmekte tabii orada ne kadarına ulaşırsınız bu konuda net bir bilgi verilmemektedir.

Osmanlı arşivinde bu defterlerin haricinde yüzlerce kaynak ve defter bulunmaktadır ancak bizim tavsiyemiz ilk olarak bu defterleri öncü almanızdır çünkü daha net sonuç alabilir ve sonuça daha hızlı ulaşmanız mümkün olabilmrktedir. Bu defterlerin her birinden soyunuzla ilgili ufak bilgilere ulaşılabilirsiniz ancak bu profesyonellik gerektiren, detaycılık isteyen ve sizi yılmaya iten  çok zorlu ve oldukça da uzun sürecek bir işlemdir. Ancak Eğer vaktiniz varsa, araştırmaya meraklıysanız ve kültürel anlamda da bir şeyler öğrenmeye niyetliyseniz bu meşakat sizlere dedektif atraksiyonu katabilir ve zevkli bir çalışmaya kocaman bir başlık atabilirsiniz. Bu araştırma sürecinde ise geçmişe dair birçok bilgi ile karşılaşabilir ve çok fazla bilgiye ulaşabilirsiniz. Tabii makaleme son verirken eklemek ve hatırlatmak istediğim en önemli şey ailenizin göç etmemiş bir soya sahip olması ve lakabınızın değişmemiş olması gerektiğidir.

Etiketler: , , ,

Bu yazı için 7 yorum yapıldı:

  1. SAADET YILDIZ dedi ki:

    SOY AĞACIMI ÖGRENMEK İSTİYORUM

    1. admin dedi ki:

      saadet hanım yazımızın altındaki linke tıklayıp edevlet şifreniz ile giriş yaparak soy ağacınızı öğrenebilirsiniz.

  2. Burcu dedi ki:

    Merhaba, Ben almanyada yasiyorum Ama Türk vatandaşiyım , gurbetçilerin de soy ağacını öğrenmesi mümkün mü bu yöntemle

    1. admin dedi ki:

      Burcu hanım merhaba,
      edevlet şifreniz varsa yazımızın altındaki linke tıklayarak soy ağacınızı görebilirsiniz. edevlet şifreniz yok ise konsolosluktan edevlet şifrenizi alabilirsiniz.

  3. Taha dedi ki:

    Soy ağacımı görmek istiyorum ve çok merak ediyorum

  4. Musa dedi ki:

    Ben başvuru yaptim bir gün sonra msj geldi soy ağacı hazırdır diye ama iki gündür giriş yapıyorum listeyi göremiyorum en yakın ilçe nüfus müdürlüğüne başvurun diyor

  5. ahmet temür dedi ki:

    Baba tarafından soy ağacımı çıkarttırmak istiyorum.