İntifa Hakkı Nedir ?

İntifa hakkı, bir başkasına ait olan taşınır veya taşınmazı kullanma ve ondan yararlanma hakkıdır. Mülkiyet hakkından sonra ayni haklar içerisinde en kuvvetli olandır. Şahsi irtifak hakları sınıfına girmekle sahibine tam yararlanma hakkı sağlar. Ancak bunun aksi sözleşmede kararlaştırılabilir. Yani bu hak sınırlandırılabilir. Örneğin; bir şahıs bahçenin içerisindeki evde oturma hakkını çocuğuna verirken bahçedeki ağaçların meyvelerini toplama hakkını kendine saklayabilir.
Taşınmazın mülkiyetini kuru (çıplak) mülkiyet ve intifa(yararlanma hakkı ) olmak üzere ikiye ayırmak mümkündür. Kuru mülkiyet hakkı sahibi asıl malik olmakla beraber taşınmazını (ev,bağ,bahçe v.b) kullanamaz, sürüp ekemez, meyveleri toplayamaz ve kiraya veremez. Bu haklar intifa hakkı süresi boyunca veya hak sahibinin ölümüne kadar intifa hakkı sahibine aittir. Medeni kanunun 795. maddesine göre intifa hakkının taşınmazlarda geçerli olabilmesi için tapu senedine tescil ettirilmiş olması gerekir. Yani geçerlilik şartı resmi senede bağlıdır. Taşınmazlarda ise intifa hakkının kazanılması ve tescilinde aksine düzenleme olmadıkça mülkiyete ilişkin hükümler uygulanır.

Kuruluş şekillerine göre intifa hakkının üç çeşidi vardır:

1- Sözleşme ile kurulan intifa hakkı,

2- Yasal intifa hakkı,

3- Mahkeme kararı ile kurulan intifa hakkı.

Sözleşme ile kurulan intifa hakkı bir taşınmazın maliki nasıl taşınmazını satabiliyorsa bir üçüncü kişi yerine de intifa hakkı tesis edebilir. Bu üçüncü kişi gerçek kişi olabileceği gibi tüzel kişilerde olabilir. Uygulamada çoğunlukla bir taşınmazın tamamına sahip olan kimse intifa hakkını üzerinde tutarak kuru mülkiyetin satışını yapmakta. Bu yolla intifa hakkının kütüğe tescili zarureti doğmaktadır.

Kanuni intifa haklarını da üçe ayırabiliriz:

1- Mirasta sağ kalan eşin intifa hakkı,

2- Anne ve babanın velayetleri altındaki küçüğün malları üzerindeki intifa hakkı,

3- Kocanın karısının malları üzerindeki intifa hakkı.

23 Kasım 1990 tarihi ve 3678 sayılı kanunla sağ kalan eşin mirastan kalan intifa hakkı kadırılmıştır. Bu tarihten sonraki ölümlerde eşin intifa hakkını seçmesi mümkün değildir.
Mahkeme kararına istinaden kurulacak intifa haklarında mahkeme kararının kesinleşmiş olması şartı aranır. İntifa hakkı süreli veya süresiz hak sahibinin hayatı boyunca olmak üzere tanınabilir. Süresiz tanınması halinde veya hak sahibinin hayatından daha uzun bir süre öngörülmüş olması halinde sürenin hak sahibinin hayatıyla sınırlı olduğu kabul edilir. Tüzel kişilerde ise en çok yüz sene öngörülebilir. Öngörülen süreden önce tüzel kişinin sona ermesi halinde hak son erer. İntifa hakkı bedelli olabileceği gibi bedelsiz de olabilir. Bedelli ise intifalı satış hükümleri, bedelsiz ise intifalı bağış hükümleri uygulanır.